Ieder jaar lopen 76.000 mensen een hoofdblessure op tijdens het sporten. Dit bleek uit een onderzoek dat is gedaan op verzoek van de hersenstichting. Dit is tot nu toe het grootste onderzoek van zijn soort en hieruit bleek dat bij 14% van die gevallen het letsel zo erg dat een ziekenhuisopname nodig is. In veel gevallen belanden sporters echter niet in het ziekenhuis maar op de bank thuis, met alle gevolge van dien. 

Van de 76.000 gevallen met hersenletsel belanden er ‘maar’ 14.000 op de spoedeisende hulp van een ziekenhuis. Dit verschil is zo groot dat het de hersenstichting en andere professionele hulpverleners zorgen baart. Dit bekend namelijk dat er veel mensen rondlopen met hersenschade zonder dat zij dit door hebben en er dus ook geen hulp voor zoeken. In 65% van de gevallen op de spoedeisende hulp gaat het om een man. Jaarlijks overlijden er naar schatting zes sporters aan hoofdletsel.

Aantal opnames op de eerste hulp:

  1. veldvoetbal (50.000)
  2. bewegingsonderwijs (18.000)
  3. paard- en ponyrijden (11.000)
  4. hockey (9.600)
  5. vechtsport (5.000)

‘Hersenschade niet serieus genomen’

Irene broer, patiëntenvoorlichter bij Hersenstichting Nederland, ondervind dit probleem vrijwel dagelijks. ‘Als patiëntenvoorlichters spreken wij natuurlijk heel veel mensen. Veel mensen nemen hersenschade niet serieus genoeg, ook langs de lijnen van de sportvelden niet. Dit kan ervoor zorgen dat problemen veel langer duren of zelfs chronisch worden. Dit kan vaak voorkomen worden door rust te nemen en/of naar het ziekenhuis te gaan.’

Dit probleem wordt ook erkend door het onderzoek wat de hersenstichting heeft laten doen. Daaruit blijkt dat sporters met name licht hoofd- en hersenletsel onderschatten. Als er niet snel, tijdig en op een juiste manier wordt gehandeld, kunnen slachtoffers naast een langzaam herstelproces hun leven lang lichamelijke en psychische problemen houden. Dit betekend dat ook de medische kosten die hiermee verbonden zijn gigantisch zijn, terwijl het vaak in eerste instantie nog met rust opgelost kan worden.

App voor hersenschade

Om te zorgen dat atleten beter geïnformeerd worden heeft VeiligheidNL, medegefinancierd door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en in samenwerking met de partners NOC*NSF, KNVB, Hersenstichting Nederland, KNHB, Vereniging voor Sportgeneeskunde en het Nederlandse Rode Kruis een app ontwikkeld. De zogenoemde ‘Hoofdletsel Sport’ app voor iOS en Android is gratis te downloaden.

Tot nu toe is dit de enige app die sporters hierbij assisteert. ‘Weet je wie je bent en waar je bent? En wat je geboortedatum is? Krijg je op deze vragen een nee, dan heb je een probleem,’ aldus Irene Broer.

De app probeert met vragen te kijken hoe het gesteld is met het geheugen van een sporter en of er vervolg acties nodig zijn. Ook is er een archief aanwezig voor het opslaan van meerdere adviezen. Een locatiezoeker met routeplanner leidt gebruikers naar de dichtstbijzijnde huisartsenpost of Spoedeisende Hulp-afdeling, die je ook automatisch kunt bellen. Gebruikers van de app kunnen de testresultaten delen via de mail-optie om zo andere op de hoogte te stellen van de medische conditie van de sporter.

Advies van App
Advies van App

Wanneer je op de app invult dat iemand langer dan 1 minuut buiten bewust zijn is geweest en pijn heeft aan zijn nek wordt het advies gegeven om 112 te bellen.

‘Raadpleeg met spoed een arts. Geen arts aanwezig? Bel dan direct 112 en overleg of er een ambulance moeten komen.’

Verder worden er tips gegeven zoals dat de sporter niet bewogen dient te worden en een eventuele helm op zijn plek moet blijven. Kortom: concrete heldere tips waar iedereen wat mee kan en waardoor hulp beter, accurater gegeven kan worden. Belangrijker nog, de hulp wordt op dat moment gegeven in plaats van maanden later. De app is ook overzichtelijk en makkelijk te gebruiken.

Ook vertelt de app wat er gegaan moet worden als de sporter klachtenvrij is na een hersenschudding. Een stappenplan geeft aan wanneer je wat weer kan en mag. Al deze adviezen zijn bedoeld om ergere hersenschade te voorkomen.

IMG_3197

Iedere sportcoach met deze app

Volgens Irene Broer zou eigenlijk iedere sportcoach deze app op zijn telefoon moeten hebben staan. Zij krijgt nog veel te vaak mensen aan de telefoon die te laat actie ondernemen.

‘Dan krijg je iemand aan de lijn die in de sportschool zijn hoofd heeft gestoten. Vervolgens is hij of zij vrolijk doorgegaan met trainen, omdat er bijvoorbeeld geen trainer bij stond. Maar als die persoon mij dan na 2 of 3 maanden opbelt en nog steeds last heeft van hoofdpijn en overgevoelig op prikkels reageert. En als de persoon dan ook nog vaak misselijk blijkt te zijn dan is dat echt goed fout.’

En dan ben je dus vaak al te laat. Volgens de hersenstichting is de app er voor iedereen ‘langs de lijn’: trainers, coaches, instructeurs, scheidsrechters, verzorgers, ouders van sportende kinderen, docenten van een sportopleiding, als ook voor sporters die in verenigingsverband of individueel en ongeorganiseerd hun sporten beoefenen.

Kickboksen niet bij meest risicovolle sporten

Voetbal, hockey, paardrijden, schaatsen, wielrennen, zeilen en zwemmen zijn de meest risicovolle sporten en sporten waar de ernstigste hoofdletsels voorkomen blijkt uit dat onderzoek. Toch kan Irene Broer zich ook voorstellen dat het bij kickboksen gebeurd dat sporters doorgaan nadat zij eigenlijk zouden moeten stoppen door beschadigingen aan de hersenen. Ze kan zich voorstellen dat, in de ‘matchowereld’ die de kickbokswereld volgens haar en vele andere soms kan zijn, zich voorstellen dat je geen aansteller wil zijn.’ Volgens haar zouden dan ook de trainers het voortouw moeten nemen door de app op hun mobiel te installeren en te gebruiken, ‘misschien moeten we een voorlichtingsavond organiseren.’ De app is ook gemaakt omdat veel kinderen tegenwoordig ook de mogelijkheid hebben op hun mobieltje op een app te installeren. ‘Zij kunnen dus makkelijk even een testje doen op hun mobiel. Scoren ze dan hoog, ga dan vooral niet terug de ring in’, beklemtoond Irene stellig.

Eigenlijk zou er meer aan preventie moeten gebeuren

‘We zouden meer aan preventie moeten doen.’ Want als het gaat om hersenschade is preventie ongelofelijk belangrijk. Niemand wil rondlopen met chronische problemen terwijl dit eigenlijk voor het grootste deel voorkomen had kunnen worden door een (lange) periode rust te nemen. De app is dus ongelofelijk belangrijk en zou eigenlijk in alle takken van sport gebruikt moeten worden. ‘Als mensen het serieus nemen, dan kun je langdurige schade voorkomen. Mensen die door blijven gaan die houden het langst klachten, som wel levenslang.’

Heeft u vragen over de hersenen of over (gevolgen van) een hersenaandoening?
Bel met de infolijn: 070 – 209 22 22 (op werkdagen van 09.30 tot 12.00 uur) of mail naar infolijn@hersenstichting.nl. Maar vergeet vooral niet de app te installeren.

Advertenties